Nghị luận văn học: phân tích tác phẩm sao cho sâu

Nghị luận văn học khác nghị luận xã hội ở chỗ dẫn chứng của bạn nằm ngay trong tác phẩm. Phân tích sâu hay không nằm ở chỗ bạn đọc tác phẩm kỹ tới đâu.

Đọc tác phẩm kỹ trước khi viết

Nhiều bạn viết nghị luận văn học mà chỉ nhớ mang máng nội dung tác phẩm, rồi viết toàn những nhận xét chung chung. Muốn phân tích sâu thì phải đọc kỹ tác phẩm, ghi lại những chi tiết quan trọng: nhân vật nói gì, làm gì, ở hoàn cảnh nào, và tác giả miêu tả ra sao.

Một mẹo đơn giản: trước khi viết, bạn gạch ra 3-4 chi tiết đắt nhất trong tác phẩm, mỗi chi tiết gắn với một luận điểm. Viết theo các chi tiết đó thì bài sẽ cụ thể và sâu hơn hẳn.

Luận điểm trong nghị luận văn học

Luận điểm trong nghị luận văn học thường xoay quanh ba thứ: nhân vật, hình ảnh, và nghệ thuật. Nhân vật thì phân tích tính cách và số phận, hình ảnh thì phân tích ý nghĩa biểu tượng, nghệ thuật thì phân tích cách tác giả viết.

Mỗi luận điểm cần có dẫn chứng trích từ tác phẩm: một câu nói của nhân vật, một đoạn miêu tả, hoặc một chi tiết nghệ thuật. Dẫn chứng trích đúng chỗ thì luận điểm mới có sức thuyết phục.

Phân tích sâu là như thế nào

Phân tích sâu không phải là viết dài, mà là nói được cái mà người đọc thường không để ý. Ví dụ thay vì nói "nhân vật này tốt bụng", bạn chỉ ra một hành động cụ thể chứng minh nhân vật tốt bụng, rồi nói hành động đó có ý nghĩa gì trong hoàn cảnh của nhân vật.

Một bài phân tích sâu thường có câu hỏi "vì sao" và "điều đó có nghĩa gì" đi kèm mỗi nhận xét. Cứ hỏi hai câu đó sau mỗi ý thì bài của bạn sẽ sâu hơn rất nhiều.

Bài viết liên quan

Nghị luận xã hội • Cách viết mở bài hay • Tránh lỗi chính tả